Betaalbare volkshuisvesting
Voor veel mensen is het een verrassing dat wij écht alles betalen uit de huurinkomsten en geen geld ontvangen van het Rijk. Betaalbare volkshuisvesting is van ons allemaal, de hele samenleving profiteert hiervan. Maar de financiering is eigenlijk heel gek geregeld.
Anne Wilbers: ‘Regelmatig voer ik gesprekken over betaalbare huren. Zo sprak ik een aantal weken geleden met huurders die in maart 2025 kwamen protesteren tegen de huurverhoging. We hadden een goed gesprek over hoe de financiën van een woningcorporatie eruitzien. En hoe iedereen in onze samenleving hiervan profiteert. Het gesprek met deze huurders deed mij inzien dat dit verhaal echt breder verteld moet worden.’
Huren zijn niet kostendekkend
Als woningcorporatie zetten we ons dagelijks in voor betaalbare en kwalitatief goede woningen. We doen dat met hart voor onze huurders, vaak mensen met een bescheiden inkomen of in kwetsbare situaties. De huren zijn veel lager dan in de vrije sector en zelfs niet kostendekkend, omdat de betaalbaarheid voor huurders van groot belang is. Als je onze jaarrekening bekijkt dan zie je dat we alleen al voor beheer, onderhoud en verbetering € 75 per maand per woning tekortkomen.
Huurinkomsten zijn de enige inkomsten die we hebben. En uit verkoop van woningen, maar dat doen we zo beperkt mogelijk. Er komt géén overheidsgeld bij. Sterker nog, we moeten zelfs belastingen betalen zoals de vennootschapsbelasting. Branchevereniging Aedes rekende uit dat woningcorporaties samen 800 miljoen euro betalen aan vennootschapsbelasting. Over enkele jaren zal dat bedrag 1,5 miljard euro zijn. Deze belasting wordt steeds hoger door regelgeving, zoals de ATAD, die bedoeld is om belastingontwijking van multinationals tegen te gaan.
Grote maatschappelijke opgaven betalen van laagste inkomens
Tegelijkertijd wordt er veel van ons verwacht, zoals: terugdringen van het woningtekort, verduurzaming en aanpakken van onderhoudsgebreken zoals schimmel. En we hebben ook veel extra kosten door de toenemende explosies. Voor al deze grote maatschappelijke opgaven, waar iedereen in onze samenleving baat bij heeft, geldt dat we deze moeten betalen uit alleen de huurinkomsten van de mensen met de laagste inkomens. Uiteraard is de betaalbaarheid van de woningen voor onze huurders van het grootste belang, maar we hebben serieus aandacht voor de financiële uitdagingen die daarbij komen kijken. Dus vertellen we overal waar het maar kan: ‘Wonen is van ons allemaal. We moeten hier allemaal aan bijdragen zodat het betaalbaar blijft.’
De rijkdom van woningcorporaties zit ‘in de stenen’
Een andere, veel gehoorde misvatting is dat mensen denken dat woningcorporaties heel rijk zijn. Ze denken: ‘Ze hebben toch heel veel bezit wat heel veel waard is!?’ Alleen als we woningen kunnen verkopen, dan kunnen we een deel van onze rijkdom die ‘in de stenen zit’ omzetten in geld. Anne Wilbers: ‘Om dit te illustreren, vergelijk ik het met een weduwe met een klein pensioen of alleen AOW die in een koophuis woont en dus in principe vermogend is. Zij kan dat vermogen alleen inzetten als ze haar huis verkoopt.’ Zo is het bij woningcorporaties ook. Verkopen doen we zo beperkt mogelijk, omdat we daarmee de woningvoorraad voor sociale huur verkleinen. Dus blijft onze rijkdom in stenen zitten.
‘Maar jullie kunnen met zoveel bezit als onderpand toch makkelijk lenen?’ is dan vaak de vervolgvraag. En dat is juist. Woningcorporaties in heel Nederland hebben
Kortom, onze huurinkomsten zijn niet toereikend voor alle grote opgaven die we hebben. Daarom moeten we voor een sluitende begroting, gemaakte plannen soms jaren vooruitschuiven. En daarvoor krijgen we in de stad en bij onze huurders lang niet altijd begrip. We hebben geen duurzaam prestatiemodel en dat is echt zorgelijk. Want sociale huisvesting is van cruciaal belang voor onze samenleving.
We hebben volkshuisvesting nodig
Tenslotte, wat is volkshuisvesting eigenlijk? Volkshuisvesting verwijst naar beleid en voorzieningen die ervoor zorgen dat mensen met lagere- en middeninkomens betaalbare, goede en passende woningen kunnen vinden. Voor iedereen waarvoor woningen nu onbetaalbaar zijn, is volkshuisvesting onmisbaar. Een woning is de basis van iemands bestaan. Als er geen betaalbare woningen zijn, dan stijgt bijvoorbeeld de dakloosheid, verslecht de leefbaarheid van wijken en de hele stad. En daarom hebben we als samenleving, en zeker in Amsterdam, de volkshuisvesting nodig.
Iedereen profiteert van een goed werkende volkshuisvesting, niet alleen onze huurders. Daarom is het van groot belang dat we het systeem veranderen. Op een manier dat woningcorporaties de grote maatschappelijke opgaven in de volkshuisvesting niet alleen moeten betalen van de huren van de mensen met de laagste inkomens.
Namens het
Anne Wilbers, bestuursvoorzitter
Bas Hendriks, bestuurder/chief financial officer